Luister mee achter de schermen van de uitvaartwereld in de podcast serie De PodKist
In deze 8-delige podcast serie ga ik in gesprek met mensen die dagelijks werken in crematoria, begraafplaatsen, kistenfabrieken en uitvaartcentra.
Ontdek hun verhalen, ervaringen en de verrassende kanten van een vaak verborgen wereld.
De Duurzame Dood
Momenteel werk ik aan een onderzoek naar de opkomst en betekenissen van duurzame uitvaartpraktijken in Nederland. Ik kijk vooral naar natuurbegraven en humaan composteren of veraarden. Ondanks de toenemende populariteit van deze praktijken, weten we weinig over de drijfveren van mensen om hiervoor te kiezen. Wat maakt deze praktijken betekenisvol – of juist niet? Hoe helpen ze mensen in de omgang met verlies? En wat zeggen ze over brede sociaal-culturele ontwikkelingen in de samenleving?
Voor dit onderzoeksproject heb ik een NWO Veni beurs ontvangen. Het onderzoeksproject loopt van 2021 t/m 2026.
Uitgelichte publicaties
Op basis van mijn onderzoek schrijf ik verschillende boeken en artikelen, zowel voor een wetenschappelijk, professioneel als algemeen publiek. De meeste publicaties zijn gratis te downloaden via mijn profiel op Researchgate. Hier licht ik drie recente publicaties uit.
Mapping nature burial in the Netherlands (2003–2023)
Natuurbegraven is in de 21e eeuw uitgegroeid tot een populaire uitvaartvorm. Het idee ontstond in het Verenigd Koninkrijk en heeft zich daarna verspreid naar verschillende landen. Toch is er, ondanks die groeiende belangstelling, nog maar weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar hoe natuurbegraven zich in elk land afzonderlijk ontwikkelt, welke culturele betekenissen eraan worden toegekend en hoe de praktijk wordt vormgegeven.
Voor Nederland ontbrak tot nu toe een systematisch overzicht van de opkomst en huidige stand van zaken. Dit onderzoek brengt daar verandering in en biedt het eerste brede overzicht van natuurbegraven in Nederland. Tussen 2003 en 2023 is gekeken naar hoe deze praktijk vorm heeft gekregen: waar begraafplaatsen liggen, hoe de vraag naar natuurbegraven groeit, en welke regels en richtlijnen er gelden op de verschillende locaties.
Op die manier laat dit onderzoek zien hoe natuurbegraven zich in Nederland ontwikkelt als een nieuwe uitvaartpraktijk, en draagt het bij aan een beter begrip van deze internationale beweging.
The human corpse as aesthetic-therapeutic
This paper explores the multifaceted role of the human corpse as an aesthetic-therapeutic entity for the deceased, the bereaved, and death care professionals. Viewing the human corpse as a liminal presence with its distinct materiality, life story, and self-referential nature, the paper delves into how it can serve as a source of comfort and healing.
Drawing from participant observation within the death care industry and qualitative interviews conducted with bereaved individuals and funeral professionals in the Netherlands, the paper examines four key ways the deceased body is engaged with in the period leading up to the funeral: caring, sustaining, restoring, and disregarding.
It highlights how these engagements can positively impact the well-being of all involved, including the deceased, who is often perceived to retain a sense of sentience. Additionally, the paper argues that within the death care industry, there is a prevailing tendency to approach the human corpse from an aesthetic-therapeutic perspective.
Interdisciplinair onderzoek
Doodstudies
De meeste mensen zitten niet te wachten op de dood. We schuiven hem voor ons uit alsof hij een rommelig dossier is dat we later wel zullen afhandelen. In ziekenhuizen en verzorgingstehuizen wordt hij vakkundig geparkeerd; in crematoria en uitvaartcentra discreet afgehandeld. Toch laat de dood zich niet wegduwen. De dood is een fundamenteel onderdeel van het leven.
Wat mij als onderzoeker fascineert, is hoe mensen in hedendaags Europa omgaan met sterven, dood en rouw. Ik zie de dood niet als een taboe of als logistiek probleem dat geregeld moet worden, maar als kernmoment van mens-zijn. In mijn onderzoek volg ik de sporen van nieuwe rituelen: van bijzondere herdenkingen, uitvaarten in het bos tot persoonlijke asbestemmingen. Ik kijk naar hoe wij omgaan met het lichaam van de dode, hoe we woorden en daden vinden om te leven met verlies, en wat dit alles vertelt over onze waarden en ons wereldbeeld.
Een brug tussen wetenschap en uitvaartpraktijk
Funeraire Academie
De Funeraire Academie is een platform waar wetenschap en uitvaartpraktijk elkaar ontmoeten in gedeelde interesse rondom dood, gedenken en uitvaartcultuur. De ontmoeting krijgt vorm via expert meetings, symposia en congressen, onderzoek en documentatie, uitwisseling, informatie en inspiratie. Bij een academie hoort ook leren en doceren. De FA heeft een opleidingsaanbod (cursussen, masterclasses, webinars) dat wordt ontwikkeld en aangeboden in samenwerking met relevante partners.
Als lid van de stuurgroep Funeraire Academie ontwikkel ik samen met collega’s uit wetenschap en praktijk activiteiten. Wil je een activiteit organiseren? Neem dan contact op!
Achtergrond
Over Brenda
Als wetenschapper doe ik al meer dan tien jaar onderzoek naar de menselijke omgang met sterven, dood en rouw. In Nederland en daarbuiten. Ik interviewde talloze nabestaanden en uitvaartprofessionals en deed etnografisch onderzoek in crematoria en uitvaartcentra. Op basis van mijn onderzoek schreef ik diverse boeken, wetenschappelijke artikelen, rapporten, en stukken voor vakbladen. Deze kun je bijna allemaal gratis downloaden van mijn pagina op Research gate: hier. Heb je geen toegang, stuur me dan gerust een bericht.
