Over Brenda

Als wetenschapper doe ik al meer dan tien jaar onderzoek naar hoe mensen omgaan met sterven, dood en rouw — in Nederland en daarbuiten. Ik interviewde talloze nabestaanden en uitvaartprofessionals, deed etnografisch onderzoek op begraafplaatsen, in crematoria en uitvaartcentra, en vergelijkend onderzoek in heel Europa. Mijn onderzoek combineert inzichten uit de religiewetenschappen, geografie en antropologie om te begrijpen hoe mensen betekenis geven aan de dood en leven met verlies.


In 2017 promoveerde ik in de Religiewetenschappen aan de Radboud Universiteit (onder begeleiding van prof. dr. Peter Nissen, prof. dr. Eric Venbrux en prof. dr. Thomas Quartier), met een proefschrift over veranderende uitvaart- en rouwrituelen in Nederland. Hoe geven mensen vorm en betekenis aan de dood, nu traditionele rituelen niet langer vanzelfsprekend zijn? En hoe geven mensen thuis vorm aan hun rouw en aan de relatie met de overledene? Uit dit onderzoek ontstond het concept transforming bonds: het idee dat nabestaanden hun band met een overledene niet loslaten, maar op nieuwe, alledaagse manieren blijven vormgeven.

In 2017 en 2018 onderzocht ik begraafplaats- en crematoriumvoorzieningen in Engeland en Wales, in het door ESRC/AHRC gefinancierde project Deathscapes and Diversity — samen met Avril Maddrell, Yasminah Beebeejaun, Katie McClymont en Danny McNally. We brachten in kaart welke behoeften er rond de dood bestaan voor gevestigde minderheden en recente migranten, en welke ongelijkheden daarbij spelen. Het onderzoek droeg onder meer bij aan nieuw beleid van het Royal Town Planning Institute in het Verenigd Koninkrijk.

In 2018 verhuisde ik naar Groningen, waar ik sindsdien met mijn gezin woon en werk aan de Rijksuniversiteit, tegenwoordig als Universitair Hoofddocent en als Vice-decaan en Directeur Onderwijs.

Met een NWO Veni-beurs (2021-2025) voerde ik de eerste systematische studie naar natuurbegraven in Nederland uit. Ik liet zien hoe snel deze praktijk groeit en van plek tot plek verschilt, en hoe ecologische overwegingen onze blik op de dood doen verschuiven: van een gerichtheid op het hiernamaals naar een verlangen om ook na de dood deel te blijven van de natuurlijke omgeving. Tegelijkertijd bleek duurzaamheid geen dominant factor in het maken van uitvaartkeuzes.

Op dit moment breid ik dat onderzoek uit naar de bredere introductie van duurzame uitvaartpraktijken, in het bijzonder humaan composteren. Uit twee pilotstudies, die ik samen met master studenten vormgaf, blijkt dat mensen zich tot deze opkomende praktijk aangetrokken voelen om esthetische, ethische, existentiële en ecologische redenen — bevindingen die ik nu verder uitwerk.

Ik schreef boeken, wetenschappelijke artikelen en rapporten voor professionals en overheden. De meeste publicaties zijn gratis te downloaden via mijn profiel op ResearchGate, ORCID of de RUG-website.

Ook maakte ik De PodKist, een achtdelige podcastserie die je meeneemt achter de schermen van de uitvaartbranche. Samen met 28 uitvaartprofessionals en nabestaanden bereikte de serie de top 50 van Nederlandse podcasts en meer dan 15.000 downloads. Je vindt De PodKist op Spotify of via www.podkist.com.

© 2026 Brenda Mathijssen. Created with ❤ using WordPress and Kubio